Ιστορικά


Η Κώμη Τήνου υπάρχει εδώ και 2.400 χρόνια!

Σύμφωνα με το βιβλίο «Τήνος – Αρχαία και Χριστιανική» του αρχαιολόγου και ιστορικού Χάρη Μιχ. Κουτελάκη, η Κώμη αναγράφεται στην επιγραφή, η οποία κατέχεται από το Βρεττανικό Μουσείο, που αναγράφει τους οικισμούς και τα τοπωνύμια του 4ου π.Χ. αιώνα.

Ειδικότερα, στην ευρύτερη περιοχή της Κώμης αφορούν τουλάχιστον 4 αναφορές που υφίστανται επί της επιγραφής, οι οποίες είναι: (Αναδημοσίευση από το βιβλίο)

  1. «Εν Κώμη». Πρόκειται αναμφίβολα για το έως σήμερα έτσι ονομαζόμενο χωριό.
  2. «Εν Σίχνει». Πρόκειται για την αγροτική θέση Σίχινα στην ανατολική πλευρά της λαγκαδιάς της Αγιάς. Ο αρχαίος δρόμος, τα τειχιά που τον ορίζουν και προσδιορίζουν τις ιδιοκτησίες αποπνέουν αρχαιοπρεπή ατμόσφαιρα.
  3. «Εν Βαλανίω». Είναι πολύ πιθανό η θέση να βρίσκεται μεταξύ Κώμης, (όπου σώζεται η επιγραφή στην οποία ο Σάτυρος Φιλείνου κάνει λόγο για τη χορηγία του ώστε να λειτουργήσει ένα βαλανείο) και του χωριού Λουτρά, το οποίο διατηρεί ως όνομα την ύπαρξή του. Υπενθυμίζουμε πως Βαλανείο έλεγαν οι αρχαίοι το λουτρό τους (περισσότερα περί βαλανείων εδώ).
  4. «Θρυήσιοι». Το όνομα της φυλής στην οποία άνηκαν οι κάτοικοι της Κώμης, σύμφωνα με την καθηγήτρια αρχαιολογίας και διευθύντρια ανασκαφών στο Ξώμπουργο, κα Νότα Κούρου.

Στο ίδιο βιβλίο, στη σελίδα 131 γινεται αναφορά για επιγραφή του 4ου π.Χ αιώνα αναγράφουσα: «ως ορίζει η οδός η εκ Κώμης άγουσα επί τον πύργον». Δεν είναι σαφές το σε ποιον πύργο αναφέρεται διότι πύργοι, δηλαδή ανεξάρτητες οχυρωματικές κατασκευές, υπήρχαν πολλοί στο νησί.  Για παράδειγμα πύργος υπήρχε και στα αριστερά της Κολυμπήθρας, στη θέση Μαντροκλείστης της περιοχής Μοροφάσια.

Ο οικισμός της Κώμης, κατά συνέπεια, διαθέτει τουλάχιστον 2400 χρόνια ιστορικής παρουσίας. Το ίδιο το όνομα του χωριού, η «Κώμη» είναι η αρχαία ελληνική λέξη «κώμη» που σημαίνει οικισμός. Άλλωστε, οι οικισμοί που δεν ήταν αρκετά μεγάλοι για να σχηματίσουν Άστυ, συχνά ονομάζονταν Κώμες, όπως σημειώνεται και στη μελέτη περί των Κωμών της Μικράς Ασίας.

Εκτιμάται πως η Κώμη ανέκαθεν κατείχε σημαντικό ρόλο και αποτελούσε σημείο αναφοράς των Κάτω Μερών της Τήνου. Αυτό έρχεται σε συμφωνία με την προνομιακή της θέση, που βρίσκεται εγγύς:

  1. του λιβαδιού, ώστε να εξυπηρετείται η αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή
  2. του όρμου της Κολυμπήθρας, που χρησιμοποιούνταν ως εμπορευματικό λιμάνι, εξού και το, προφανώς μεταγενέστερο, όνομα Αποθήκες και
  3. του βράχου που σήμερα λέγεται Ξώμπουργο, ο οποίος, ήδη από την μυκηναϊκή εποχή, διέθετε οχυρωμένο οικισμό για να προστατεύει τους Τήνιους από τους επιδρομείς.

Συνεπώς, η άποψη που απαντάται σε διάφορα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, η οποία αναπαράγει άκριτα την εικασία πως η Κώμη οφείλει το όνομα της σε φεουδάρχη ευγενή (κόμη) που κατέλαβε την περιοχή είναι λανθασμένη και επιεικώς ρηχή.

Η Κώμη είναι το μοναδικό χωριό του Δήμου Εξωμβούργου που συγχρόνως:

  1. Υπάρχει τουλάχιστον από τον 4ο αιώνα π.ν.χ.
  2. Διατηρεί το αρχικό του όνομα μέχρι σήμερα.

Περισσότερα για την ιστορία της Κώμης θα μπορέσετε να διαβάσετε στην έκδοση που χρηματοδοτεί ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κώμης Περάστρας Μοναστηρίων, η οποία βρίσκεται υπό την επιμέλεια του ιστορικού π. Μάρκου Φώσκολου και αναμένεται να εκδοθεί εντός του 2011.

Συμπέρασμα: Η Κώμη είναι πραγματικός ιστορικός οικισμός, με σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της Τηνου και ως εκ τούτου αξίζει να προστατευτεί και να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο.

[Προς συμπλήρωση: Μαρμάρινη στήλη με ψήφισμα της εκκλησίας του δήμου, κείμενο στα αρχαία ελληνικά]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: